Stem - Logopedie SamenSpraak

Zoeken
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Stem

Logopedie

Er zijn verschillende soorten stemproblemen.
Mensen kunnen hees, schor, metalig praten. Maar ook geknepen, hard praten of juist onverstaanbaar zacht praten komt voor. Ook kan men pijn hebben bij het spreken, of het gevoel een ‘brok in de keel’ te hebben.
Soms verliest men zijn stem of kan men alleen nog maar fluisteren. Deze klachten kunnen door organische oorzaken, maar ook door functionele oorzaken ontstaan.
Organische oorzaken zijn bijvoorbeeld stemplooiverlamming en strottenhoofdkanker.
Functionele oorzaken zijn onder meer verkeerd stemgebruik (foutieve stemtechniek) of stemmisbruik (bijvoorbeeld veelvuldig roepen). Deze functionele stemstoornissen kunnen uiteindelijk organische afwijkingen tot gevolg hebben, zoals bijvoorbeeld stemplooiknobbels.
Nogal wat beroepssprekers (zoals leerkrachten, zangers) krijgen in hun loopbaan te maken met stemstoornissen. De logopedist begeleidt de cliënt in het afleren van het foutieve stemgedrag en leert het juiste stemgedrag aan.
Om het juiste stemgedrag te automatiseren, zal er aan het einde van de therapie 'stemcoachend' gewerkt worden.

Stemstoornissen kunnen zowel bij volwassenen als bij kinderen optreden.
Ook een afwijkende wijze van ademen en wat daarmee in verband staat kan de logopedist in kaart brengen en gericht behandelen.

Een ontspannen ademing is laag, onhoorbaar, diep en met een rustig ademritme. Ademing is ook bij het spreken van essentieel belang. Als ademen niet functioneel verloopt, kunnen allerlei klachten ontstaan: verkeerde spreekademing, hyperventilatie en stemproblemen. Bij dit soort klachten kan ademtherapie helpen, maar ook bij astma en COPD. 
 
Men kan ook het gevoel hebben alsof er ‘iets’ in de keel zit, wat niet kan worden weggeslikt. Het gevoel van een brok in de keel. Dit brok- of globusgevoel zit meestal ter hoogte van het strottenhoofd. Men heeft de neiging om te gaan schrapen, kuchen of extra vaak slikken. Soms gaat het globusgevoel gepaard met een gevoel van slijm in de keel. Daarbij kan de stem ook schor of hees klinken. Mogelijke oorzaken kunnen zijn: verhoogde spieractiviteit, stress, angst, verdriet, verkeerd stemgebruik. Middels manuele facilitatie van de larynx worden de spieren in het hoofd/halsgebied behandeld. Daarnaast worden er oefeningen gegeven om zelf de keel- en halsspieren te leren ontspannen. 

De ervaring leert dat de laryngeale structuren niet op zichzelf staan. Er zijn voorbeelden genoeg van patiënten die stemproblemen, globusklachten én klachten hebben van de kauwspieren en het kaakgewricht. Dit past in de holistische visie waarbij cranio-mandibulaire, orale, cervicale, hyoidale, laryngeale en thoracale structuren één zijn. In de cursus Cranio mandibulaire Dysfunctie heeft Stephanie Creemers de inspectie, het onderzoek en de behandeling van orale structuren (kauwmusculatuur, de kaken, het kaakgewricht en hyoidale structuren) geleerd, waarbij een onderscheid is gemaakt tussen myogene en arthrogene structuren. Bij de behandeling wordt gebruikt gemaakt van facilitatie om het bewegingspatroon te optimaliseren. 
Er wordt intensief samengewerkt met KNO-artsen om met behulp van het juiste stemplooibeeld te komen tot een haalbaar einddoel. Bij onvoldoende resultaat met behulp van logopedie zal opnieuw overleg met de KNO-arts plaatsvinden.

Logopedie bij transgenders is voornamelijk nodig bij transvrouwen. Bij transmannen zal de stem door de hormonen in toonhoogte dalen. Transvrouwen worden door hun stem vaak als man aangesproken. Tijdens de logopedie werken we aan de genderdysfonie (de stem die niet past bij het gender dat je wilt zijn) en aan meer onderdelen van de communicatie waarin vrouwen van mannen verschillen: meer kopresonans in plaats van borstresonans, toonhoogte, levendig intonatiepatroon, spreektempo, pittig articulatiepatroon, non-verbale communicatie en het hoesten/kuchen.

Hieronder een paar interessante filmpjes:
 
Stemplooien tijdens zang, bekijk de verschillen, echt heel bijzonder!
 
wat gebeurt er in je mond, met de lippen, tong en gehemelte als je spreekt
 
hoe werkt je stem
 
de anatomie van het strottenhoofd
 
 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu